Shkruan: Florin Zevi, Aktivist Hebre, Kosovë
Humbja tragjike e Lumi Lushajt ka prekur rëndë të gjithë ata që e kanë njohur dhe çdo njeri që ka dëgjuar për jetën, vlerat dhe gjurmën e tij të jashtëzakonshme. Ikja e tij nuk është vetëm dhimbje personale për familjen dhe miqtë, por një humbje e madhe edhe për komunitetet dhe vendet të cilave ai u dha zemrën dhe guximin e tij.
Për këto arsye, Lumi Lushaj e meriton plotësisht Medaljen e Heroit pas vdekjes se tij tragjike. Lumi ishte njeri që qëndroi gjithmonë në anën e drejtë të historisë. Me kurajo të pashoqe, ai mbrojti atdheun e tij të dytë, Kroacinë, në vitet më të vështira të rajonit. Më vonë, ai u vu sërish në mbrojtje të Kosovës, përballë mizorive të regjimit të Millosheviqit — një regjim i njohur botërisht për krimet dhe tragjedinë që i shkaktoi Ballkanit.
Lumi nuk i mbrojti vetëm kufijtë; ai mbrojti dinjitetin njerëzor, lirinë dhe të drejtën e njerëzve për të jetuar në paqe. Vetëm kjo mjafton ta vendosë atë në mesin e atyre burrave që meritojnë nderime të larta kombëtare. Por heroizmi i Lumit nuk përfundoi në front. Në kohë paqeje, ai u bë një urë mes njerëzve. Një nga gjestet më të mëdha njerëzore të tij ishte ndihma dhe mbështetja që i dha Esther Levy, një të mbijetuar të Holokaustit, të cilën e shoqëroi gjatë një rrugëtimi tepër të dhimbshëm për të vizituar vendet ku ajo kishte vuajtur dikur. T’i japësh forcë një njeriu që mban mbi shpinë një histori kaq të rëndë, kërkon shumë më tepër se mirësi — kërkon brendësi të fortë morale, dhe Limi e kishte këtë.
Ai gjithashtu kontribuoi në forcimin e marrëdhënieve midis Kroacisë dhe Kosovës, dy popuj që i lidh historia dhe sakrifica. Përmes miqësive, bashkëpunimeve dhe angazhimit të tij personal, ai afroi njerëz, krijoi besim dhe i dha vlerë bashkëpunimit mes dy shteteve. Kontributet e tij nuk ishin politike; ishin njerëzore — të ndërtuara mbi respekt, besë dhe qëllime të pastra. E mbi të gjitha, Lumi Lushaj ishte një baba i dashur, një njeri për të cilin familja ishte gjithçka.
Për miqtë dhe për komunitetin ai njihej si njeriu që të dilte krah pa ia kërkuar, si njeriu i fjalës, i zemrës së butë dhe i karakterit të fortë. Secili që e ka njohur mund ta dëshmojë se ai ishte ai miku i rrallë që mund të mbështetesh gjithmonë. Për guximin e tij në mbrojtje të lirisë, për humanizmin e treguar ndaj viktimave dhe të mbijetuarve të historisë, për punën e tij në afrimin e dy popujve, dhe për mënyrën e ndershme e të dashur se si e jetoi jetën, Lumi Loshaj meriton të nderohet me Medaljen e Heroit.
T’i jepet kjo medalje post-mortem do të ishte jo vetëm një nderim për kujtimin e tij, por edhe një mesazh i fortë se vepra, sakrifica dhe humanizmi nuk harrohen kurrë. Kjo medalje do të sigurojë që trashëgimia e Lumit — guximi, njerëzia dhe mirësia — të mbetet shembull për brezat që vijnë. Emri i tij u kujtoftë gjithmonë.