Përgatiti: Afrim Kasolli
A është më e rëndësishme të jemi të lumtur apo që jeta jonë të ketë kuptim? Këto dy pyetje për shekuj e kanë dominuar traditën e këtij civilizimi. Sipas, Aristotelit lumturia është qëllim i final i jetës njerëzore”. Natyrisht, ky synim nuk duhet kuptuar në sensin e sotëm të kënaqësive personale dhe vetëm plotësimit të prirjeve individuale, por në realizmin e jetës së plotë politike dhe etike.
Sipas psikologes sociale Shigehiro Oishi, në shkrimin “What’s the real key to a fulfilling life? në rubrikën “The big idea” në kuadër të mediumit “The Guardian”, shpeshherë ne supozojmë se gjërat e mëdha në jetë na bëjnë të lumtur: një dasmë, një promovim ose një makinë të re. Po, por jo për shumë kohë. Në vend të kësaj, janë shëtitjet e përditshme me qenin tuaj, kafenetë javore me mikun tuaj më të mirë dhe darka romantike mujore me partnerin tuaj, që ofrojnë një lumturi më të qëndrueshme.
E përkundër kërkimit të lumturisë temë tjetër mbetet kërkimi i kuptimit. Ne shpesh e imagjinojmë, vazhdon kjo psikologe, se kuptimi vjen nga përpjekja për të ndryshuar botën, si Steve Jobs, Greta Thunberg ose Nëna Terezë. Madje edhe liderët autoritar e deri të anëtarët e organizatave terroriste kanë tendencën të raportojnë se jetojnë jetë më të plotë me kuptim.
Presioni për të realizuar një vizion kaq të madh mund të jetë jashtëzakonisht i ngarkuar dhe duket i paarritshëm për shumicën e nesh. Por edhe në këtë sferë kërkimet kanë treguar se ulja e pritshmërive dhe përqendrimi te gjërat e vogla mund të ofrojë një ndjenjë më të arritshme kuptimi. Shpesh, njerëzit e gjejnë atë në rutina si kujdesi për familjen, vullnetarizmi në komunitet ose mbajtja e një praktike fetare.
Prandaj, rruga më e duhur drejt jetësimit të këtyre idealeve mbetet ajo e një jetë të “pasur psikologjike”. Kjo jetë është e mbushur me përvoja të ndryshme, të pazakonta dhe interesante që ndryshojnë perspektivën njerëzore; një jetë me kthesa dhe ngritje; një jetë dramatike, plot ngjarje, në vend të një jete të thjeshtë dhe të drejtpërdrejtë; një jetë me shumëllojshmëri dhe kompleksitet; një jetë me ndalesa, kthesa dhe pikë kyçe; një jetë që ndjehet si një ecje e gjatë dhe e ngjitur. Dhe këto përvoja madje mund të nxisin sistemin imun psikologjik, duke na bërë më të qëndrueshëm. Po ashtu, edhe ndjekja e këtij modeli të pasur psikologjik të jetës bënë edhe më të lehtë pendimin. Sepse edhe “nëse gjerat kanë shkuar jo ashtu si duhet, me rëndësi është pasurimi i qenies me një përvojë të re jetësore.
Në këtë sens, një lloj jete e tillë është arritshme për shumicën e njerëzve. Bie fjala, në kohë sëmundjeve, apo falimentimit financiar, lumtura dhe kuptimi mund të duken të paarritshme. Ndërkohë, një jetë e pasur psiklogjiksiht mund ta ketë si efekt anësor edhe lumturinë dhe kuptimin
Me këtë rast konstaton, Shigehiro Oishi, si shembull mund ta marrim, “Linden një shofere të Taksisë që ka pasur rastin në Riverside. Ajo e gjen lumturinë në vizitat e rregullta tek fëmijët dhe nipërit e saj dhe gjen kuptim në karrierën e saj të mëparshme si shërbyese publike dhe dhurimin e njërit prej veshkave të saj tek ish-bashkëshorti”. Në pension, ajo vozit me kohë të pjesshme sepse i pëlqejnë bisedat me klientët e saj, dhe kjo financon udhëtimet e saj vjetore jashtë vendit. Në fund, ndoshta askush nuk e ka pikasur më mirë se Eleanor Roosevelt këtë teme, kur ka pohuar se “qëllimi i jetës, para së gjithash, është ta jetosh atë, të shijosh përvojën në maksimum, të shtrish duar e të ndjekësh me padurim dhe pa frikë.” /TV Arbëria