Presidentja e Kosovës, Justina Shiroka-Pula, e ka kthyer në Kuvend për rishqyrtim Ligjin për Dhomat e Specializuara në Hagë, pas kërkesës së Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), e cila e kishte hartuar dhe sponsorizuar atë.
Presidenca ka bërë të ditur se rishqyrtimi lidhet me dispozitat për juridiksionin dhe mandatin e Gjykatës Speciale, si dhe me garantimin e të drejtave kushtetuese të personave që po gjykohen në Hagë.
Ligji, i miratuar nga Kuvendi më 6 tetor, parasheh kufizimin e dënimit maksimal në 15 vjet burgim, mundësinë e ankesës në Gjykatën Supreme të Kosovës, vuajtjen e dënimeve në Kosovë dhe faljen presidenciale.
Sipas Naim Jakajt nga Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD), kthimi i ligjit nuk e anulon atë dhe as nuk e kthen procedurën në pikën zero. Ligji duhet t’i përcillet komisionit përgjegjës parlamentar, i cili do t’i shqyrtojë arsyet e kthimit dhe do të përgatisë raportin për seancën plenare brenda katër javësh.
Për miratimin e sërishëm të tij nevojiten së paku 61 vota, pra shumica e të gjithë deputetëve të Kuvendit.
“Kryetari i Kuvendit ia përcjell ligjin Komisionit përgjegjës-raportues, i cili i shqyrton arsyet e kthimit dhe përgatit raportin për seancën plenare brenda katër javësh. Në fund, çështja vendoset në seancë. Këtu standardi i votimit është më i lartë sesa gjatë miratimit të zakonshëm të një ligji: nuk mjafton shumica e deputetëve të pranishëm dhe që votojnë, por kërkohen së paku 61 vota, pra shumica e të gjithë deputetëve të Kuvendit”, thotë ai.
PDK-ja ka bërë të ditur se pret që ligji të miratohet sërish brenda katër javësh, duke argumentuar se rishqyrtimi synon plotësimin e dispozitave të caktuara dhe forcimin e sigurisë juridike. Partia ka kërkuar që procesi të shërbejë për finalizimin e ligjit, e jo për nisjen e procedurave nga e para.
Kthimi i ligjit ka nxitur reagime politike. Kryetari i Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK), Lumir Abdixhiku, ka kritikuar etiketimet ndaj partisë së tij për shkak të kundërshtimit të ndryshimeve, duke thënë se LDK-ja u cilësua si tradhtare dhe kundërshtare e UÇK-së.
Ndërkaq, ish-kryeministri Ramush Haradinaj e ka cilësuar vendimin si “turp të madh” dhe “goditje të rëndë për Kosovën”. Deputeti i PDK-së, Përparim Gruda, njëri prej hartuesve të ndryshimeve, ka këmbëngulur se ligji nuk përmban gabime dhe ka kërkuar që rishqyrtimi të bazohet në argumente juridike.
Edhe Organizata e Veteranëve të Luftës së UÇK-së ka paralajmëruar përshkallëzim të veprimeve dhe protestave nëse ndryshimet nuk miratohen me procedurë të përshpejtuar.
Ndryshimet e miratuara nga Kuvendi kufizojnë juridiksionin e Gjykatës Speciale kryesisht te veprat që lidhen me pretendimet për trafikim organesh, ndryshojnë periudhën kohore të krimeve që mund të trajtohen dhe përjashtojnë nga juridiksioni rastet që nuk lidhen drejtpërdrejt me këto pretendime.
Nisma është kundërshtuar nga përfaqësues të komunitetit evropian, të cilët kanë ngritur shqetësime për detyrimet ndërkombëtare të Kosovës dhe pavarësinë e Dhomave të Specializuara. Edhe ekspertë juridikë kanë paralajmëruar se ndryshimet mund të ngrenë çështje kushtetuese dhe probleme në raport me zotimet ndërkombëtare të vendit.
Dhomat e Specializuara në Hagë u krijuan mbi bazën e ndryshimeve kushtetuese, ligjit të veçantë dhe zotimeve ndërkombëtare të Kosovës.