Shkruan: Basri Beka
Rasti i Skënder Llugiqit është një tjetër sinjal se sa lehtë frustrimi, mllefi dhe pakënaqësia personale mund të shndërrohen në instrument politik.
Duhet të jemi të qartë: kritika ndaj një politikani është pjesë e demokracisë. Edhe mllefi politik, sado i ashpër, mund të shprehet në një shoqëri të lirë. Por kërcënimi me pushkatim nuk është kritikë. Është kalim i vijës së kuqe.
Dhe pikërisht këtu fillon problemi më i madh.
Në Kosovë ekziston një kategori njerëzish që duket se nuk e kanë përpunuar si duhet ndryshimin e jashtëzakonshëm shoqëror që ka ndodhur gjatë tri dekadave të fundit. Nga lufta te liria, nga paslufta te shtetndërtimi, nga izolimi te emigrimi masiv, nga një shoqëri tradicionale te një shoqëri shumë më e hapur dhe dinamike.
Jo të gjithë e kanë përjetuar këtë transformim në të njëjtën mënyrë.
Disa kanë humbur statusin, disa kanë humbur privilegje, disa janë përballur me zhgënjime personale, ndërsa disa të tjerë kanë mbetur të bllokuar në një botëkuptim të vjetër, ku çdo ndryshim interpretohet si kërcënim. Në vend që frustrimi të përpunohet përmes debatit, punës, emancipimit dhe institucioneve, ai kanalizohet në urrejtje politike.
Dhe këtu hyjnë politikanët.
Politikanët e papërgjegjshëm e dinë shumë mirë se si funksionon kjo. Ata nuk përpiqen ta qetësojnë njeriun e frustruar. Përkundrazi, e ushqejnë. I japin një armik. I japin një fajtor. I japin një tregim. I thonë se të gjitha problemet e tij kanë një emër, një parti, një grup, një politikan apo një institucion.
Pastaj mllefi shitet si “aktivizëm”.
Kjo është një nga format më primitive të manipulimit politik.
Një shoqëri demokratike nuk mund të ndërtohet mbi njerëz që kërcënojnë me pushkatim dhe mbi politikanë që përpiqen ta shfrytëzojnë atë gjendje emocionale për kapital politik.
Kosova ka kaluar një luftë. Ka kaluar një pasluftë të vështirë. Ka kaluar trauma kolektive, varfëri, emigrim, përplasje politike, transformime të thella sociale dhe një proces të gjatë shtetndërtimi. Këto nuk janë plagë që zhduken vetëm sepse është shpallur pavarësia.
Por pikërisht për këtë arsye duhet të kemi më shumë përgjegjësi, jo më pak.
Sidomos në diasporë, ku distanca nga realiteti i përditshëm i Kosovës nganjëherë krijon një perceptim të deformuar të vendit. Nuk mund të jetosh mijëra kilometra larg, ta shohësh Kosovën vetëm përmes Facebook-ut, TikTok-ut apo videove politike dhe pastaj të mendosh se e ke të drejtën të ndezësh konfliktin verbal deri te kërcënimet për vrasje.
Diaspora ka dhënë dhe vazhdon të japë shumë për Kosovën. Por askush nuk ka të drejtë ta shndërrojë diasporën në rezervuar të mllefit politik.
Rasti Llugiqi duhet të trajtohet nga institucionet me profesionalizëm dhe pa hakmarrje politike. Nëse ka vepër penale, le të vendosë drejtësia. Nëse nuk ka, le të zbatohet ligji dhe të respektohen të drejtat e tij.
Por një gjë duhet të jetë e qartë: kërcënimi nuk është patriotizëm, urrejtja nuk është aktivizëm dhe mllefi nuk është politikë.
Kosova nuk ka nevojë për njerëz që e zbrazin frustrimin e tyre mbi institucionet dhe individët. Ka nevojë për qytetarë që dinë të debatojnë, të kundërshtojnë, të organizohen dhe të luftojnë politikisht pa e kthyer fjalën në armë.
Dhe uroj që ky shpërthim i mllefit, frustrimit dhe radikalizimit verbal të disa individëve, veçanërisht në diasporë, të menaxhohet nga institucionet dhe të kalojë pa pasoja për vendin.
Sepse Kosova ka paguar shumë shtrenjtë për të arritur deri këtu.
Nuk duhet të lejojmë që frustrimet personale të disa individëve dhe interesat e politikanëve që dinë t’i shfrytëzojnë ato, ta kthejnë shoqërinë përsëri në një kulturë të kërcënimit, përçarjes dhe dhunës.
Kosova ka nevojë për emancipim politik, jo për shpërthime mllefi. Për shtet, jo për turmë. Për debat, jo për pushkatim.