Gazetare Melisa Ferizi
Një lokacion në afërsi të qytetit të Novi Pazarit ka tërhequr vëmendjen e opinionit publik dhe institucioneve pas dyshimeve të ngritura për praninë e një varri masiv. Sipas informacioneve fillestare, vendi është inspektuar nga ekspertë të forenzikës dhe përfaqësues të organizatave që merren me dokumentimin e krimeve të luftës, pas raportimeve se aty mund të jenë fshehur mbetje mortore të civilëve të vrarë gjatë viteve të luftës në Kosovë.
Banorë të zonës kanë treguar se për vite me radhë kanë dëgjuar zëra dhe aludime për një lokacion të tillë, por ky është hera e parë që është ndërmarrë një veprim konkret hetimor. “Ne gjithmonë kemi pasur dyshime, por askush nuk ka guxuar të flasë hapur. Tani është momenti që e vërteta të dalë në dritë”, tha një qytetar nga Novi Pazari.
Hetimet paraprake, të cilat janë ende në fazën fillestare, kanë për qëllim verifikimin e të gjitha të dhënave për ekzistencën e mundshme të mbetjeve mortore. Burime nga terreni bëjnë të ditur se ekipi hetues ka shënuar vendin, duke përgatitur një raport të detajuar për autoritetet përkatëse. Ndërkohë, autoritetet ndërkombëtare që monitorojnë procesin e zbardhjes së krimeve të luftës në ish-Jugosllavi, kanë shprehur interesim të veçantë për këtë rast, duke e cilësuar si një zhvillim që mund të ndihmojë në zgjidhjen e fatit të personave ende të zhdukur.
Sipas të dhënave zyrtare, mbi 1,600 persona ende figurojnë të zhdukur nga lufta në Kosovë, shumica e të cilëve besohet se janë vrarë nga forcat serbe gjatë viteve 1998–1999. Serbia ka zbuluar disa varreza masive në të kaluarën, si në Batajnicë, Petrovo Selo e Rudnicë, ku janë gjetur qindra trupa të shqiptarëve të Kosovës të zhdukur me dhunë. Organizatat e të mbijetuarve dhe familjarëve të viktimave kërkojnë që edhe ky rast i fundit të hetohet me transparencë të plotë dhe që autoritetet serbe të bashkëpunojnë pa vonesa.
“Çdo varr masiv që zbulohet është një hap drejt drejtësisë dhe paqes së qëndrueshme. Familjet kanë të drejtë ta dinë të vërtetën për më të dashurit e tyre”, tha një përfaqësues i shoqatës së familjarëve të personave të zhdukur.
Aktualisht, autoritetet serbe nuk kanë dhënë një deklaratë zyrtare të detajuar mbi rastin, por kanë konfirmuar se janë duke e trajtuar këtë lokacion me “seriozitet të plotë”. Procesi pritet të zgjasë, pasi kërkimet e tilla përfshijnë punë të ndërlikuar arkeologjike, forenzike dhe juridike.
Ky zhvillim ka ringjallur shpresën tek shumë familjarë të viktimave, të cilët për më shumë se dy dekada presin lajme për fatin e të afërmve të tyre. Për ta, çdo sinjal mbi një varr masiv nuk është vetëm çështje drejtësie historike, por edhe një mundësi për të gjetur paqe shpirtërore pas dhimbjes së gjatë. /TV Arbëria