Në një intervistë shpërthyese në radion e ushtrisë, ministri i Sigurisë Kombëtare i ekstremit të djathtë Itamar Ben-Gvir pohoi kohët e fundit se ekziston një politikë e re që nuk e kufizon lutjen hebraike në kompleksin e Xhamisë Al-Aksa/Malit të Tempullit.
“Nuk do të ketë një politikë diskriminuese në Malin e Tempullit, ju lejohet të luteni”, tha ai, duke iu referuar veçanërisht lutjes hebraike. Ai deklaroi gjithashtu dëshirën e tij për të krijuar një sinagogë në vendin e shenjtë.
Që nga ardhja në pushtet në vitin 2022, Ben-Gvir ka bërë disa paraqitje në Malin e Tempullit, me çdo vizitë dhe vërejtjet e tij nxitëse përkatëse që kanë tërhequr dënimin nga ligjvënësit në të gjithë spektrin politik.
Kohët e fundit, Ben-Gvir dhe shoku i tij ministri Yitzhak Wasserlauf i partisë së tij të ekstremit të djathtë Otzma Yehudit vizituan kompleksin së bashku me dhjetëra adhurues hebrenj që u lutën së bashku si grup.
Shtëpia e vendeve të shenjta çifute dhe myslimane, Mali i Tempullit/ Kompleksi Al Aksa ruan një paqe të pasigurt midis dy feve duke ruajtur atë që shpesh quhet “status quo”, një marrëveshje joformale dhe e brishtë që thotë se myslimanët do të luten në Xhaminë Al-Aksa dhe hebrenjtë në Murin Perëndimor, pjesa e murit mbajtës të Tempullit të Dytë që ka mbetur sot.
Politika u vendos nga ministri i atëhershëm i Mbrojtjes Moshe Dayan menjëherë pas Luftës gjashtë-ditore të vitit 1967, në të cilën forcat izraelite morën kompleksin e Malit të Tempullit/Xhamisë Al-Aksa si pjesë e fitores së tyre. Dayan, i cili personalisht mbikqyri kapjen e Jerusalemit Lindor, njoftoi se ushtarët izraelitë do të lironin zonën e Tempullit dhe do t’ia dorëzonin mbikëqyrjen Vakëfit të caktuar nga Jordania, një besim fetar mysliman që vazhdon të drejtojë kompleksin sot.
Ai gjithashtu dha urdhër që të dëbohej çdo adhurues hebre që përpiqej të lutej në mal. Në atë kohë, Dayan ishte në gjendje të shmangte shtyrjen serioze të hebrenjve, sepse shumica e izraelitëve nuk ishin të interesuar të ngjiteshin në Malin e Tempullit, me shumë hebrenj ortodoksë që besonin se prania e tyre në vendin e shenjtë ishte e ndaluar.
Por gjatë disa dekadave të ardhshme, ideja për të rimarrë kontrollin mbi Malin e Tempullit pësoi një evolucion midis sionistëve fetarë, nga një ideal utopik i ardhshëm në një besim të zjarrtë në domosdoshmërinë e tij. Fushata shpesh arriti përfitimet e saj më të rëndësishme si reagim ndaj zhvillimeve në procesin e paqes, veçanërisht kur ishte në diskutim tërheqja nga toka.
Pas Marrëveshjes së Paqes të Oslos, për shembull, udhëheqësit rabinikë të Izraelit, nga frika se negociatat me palestinezët mund t’u humbnin atyre aksesin në vendet e shenjta hebreje, nxorën dekretin e tyre të pavarur që detyronte hebrenjtë të ngjiteshin në Malin e Tempullit, në kundërshtim me status quo-në.
Për vite me radhë, anëtarët e Lëvizjes së Tempullit, termi ombrellë për grupet e ndryshme që ndajnë qëllimin e rimarrjes së sovranitetit hebre mbi Malin e Tempullit, punuan në heshtje për të ndryshuar status quo-në në një sukses të vërtetë. Kjo është deri në vitin 2015, kur zyrtarët e sigurisë filluan të përdorin kufizime kolektive për myslimanët bazuar, për shembull, në moshën ose gjininë, dhe duke vendosur kufizime gjithëpërfshirëse për aksesin e myslimanëve në kompleks, në krahasim me vlerësimet e sigurisë specifike për situatën.
Dhe ashtu siç po bëhej më sfiduese për myslimanët të hynin në kompleks, u bë më e lehtë për hebrenjtë. Oficerët e sigurisë dhe zyrtarët e Vakëfit filluan të shikonin nga ana tjetër kur adhuruesit hebrenj hynë në këndin juglindor të kompleksit për t’u lutur.
Këto ditë, Ben-Gvir shpreson se ndryshimi i status quo-së do të jetë një politikë zyrtare, jo vetëm një marrëveshje e pashprehur. Ai tha po aq gjatë në një fjalim që mbajti në korrik në një konferencë të titulluar “Kthimi i Izraelit në Malin e Tempullit”. “Mali i Tempullit po kalon një ndryshim,” deklaroi Ben-Gvir.
“Ata gjithmonë më thonë se ‘udhëheqja politike’ është kundër saj. Unë jam udhëheqësi politik. Dhe lidershipi politik lejon lutjen hebraike në Malin e Tempullit”, shtoi ministri i ekstremit të djathtë.
Deri më tani, kryeministri Benjamin Netanyahu ka arritur të shuajë ambiciet mesianike të Ben-Gvir, duke sqaruar në mënyrë rutinore se nuk ka pasur asnjë ndryshim në status quo.
Megjithatë, zyrtarë të lartë të mbrojtjes izraelite kanë kritikuar policinë për lejimin e shkeljeve flagrante të status quo-së në kompleks, duke përfshirë lutjet hebraike, valëvitjen e flamujve izraelitë dhe këndimin, duke thënë se përgjigja e dobët mund të fuqizojë pa dashje Hamasin dhe të nxisë dhunë.
Menjëherë pas komenteve të Ben-Gvir për të lejuar lutjen në Malin e Tempullit, Hamasi lëshoi njoftimin e vet, duke u bërë thirrje palestinezëve të protestojnë ndaj pranisë hebreje në xhaminë Al Aksa dhe të “shtojnë luftën kundër pushtimit të Bregut Perëndimor. ”
Sipas organizatës terroriste, “vazhdimi i turneve provokuese në baza ditore është një politikë që hedh benzinë në zjarr dhe do të përballet me një reagim të ashpër nga populli palestinez”.
Marrë nga Haaretz, përshtatur për Albanian Post