Skip to main content

Arbëria TV

Blog Post

Arbëria TV > Kryesore > Filozofia dhe demokracia kanë nevojë ta ngadalësojnë gjuhën

Filozofia dhe demokracia kanë nevojë ta ngadalësojnë gjuhën

 

Peter Sloterdijk

Nëse polisi grek ishte përgjigjja e parë historike ndaj pyetjes se si t’i bëjmë gjërat publike, atëherë mjeti kyç për t’i bërë fenomenet politike publike është pa dyshim aftësia e qytetarëve për t’i kapur dhe ruajtur ‘gjërat’ për brezat e ardhshëm.

Res publica lind nga ky akt i ruajtjes së objekteve. Nëse nuk ekziston teknika e përshtatshme për t’i ndalur ato, atëherë nuk mund t’i stabilizohen ngjarjet kalimtare dhe nuk mund t’i jepet zë sferës politike.

Në këtë kuptim, demokracia paraprihet nga një dimension para-politik, në të cilin bëhen të disponueshme mjetet për të ngadalësuar rrjedhën e të folurit dhe të folësve.

Mund të ndodhë që filozofia, në variantin e saj platonik, e ka tepruar aq shumë efektin e saj mundësues për demokracinë përballë kalueshmërisë, saqë në mënyrë të pashmangshme ka sjellë një lloj të ri efektesh antidemokratike.

Në thelb, filozofia dhe demokracia kanë një burim të përbashkët në të njëjtat teknika për ngadalësimin e gjuhës, përmes ndikimit të të cilave mund të lindin për herë të parë objekte teorike dhe politike mjaftueshëm të qëndrueshme për t’u përdorur publikisht.

Me fjalë të tjera, polisi është një rezervuar objektesh simbolike, të cilave u jepet një prani më e gjatë brenda bashkësisë së përbashkët (koinón).

Themeli mediatik i polisit duhet të plotësohet me një themel psiko-politik të qytetit, të krijuar nga mediat urbane (shkrimi, teatri, retorika e agorasë, filozofia), të cilat shërbejnë për të parandaluar që fjalët e shqiptuara të treten në hiç (ose në paformësinë e kujtimeve).

Këto baza psiko-politike funksionojnë për të ruajtur krenarinë e qytetarit dhe për ta bërë padurimin aristokratik të ish-pronarëve të tokave të përputhshëm me ngadalësinë e procedurave demokratike.

Duhet të kujtojmë se themeluesit e qytetit dhe nxitësit e synoikismós (bashkëjetesa në të njëjtën shtëpi) nuk ishin aspak kolonë të varfër që u bashkuan nga dobësia; ata ishin prijës luftarakë të Atikës dhe zotër të fortesave, plotësisht të vetëdijshëm për fuqinë e tyre për të kërkuar respekt.

Karaktere të tilla mund të vendosin të bashkëjetojnë vetëm me kusht që standardet e tyre lidhur me thymos-in (krenarinë dhe zemërimin e ligjshëm) të vazhdojnë të funksionojnë në një nivel shumë të lartë sa i përket kërkesave të tyre për vetërespekt dhe rëndësi publike.

Kjo mund të ketë sukses vetëm nëse gjenden rregulla që bëjnë të mundur respektimin e qëndrimeve të nderit konkurrues në marrëdhëniet ndërmjet qytetarëve.