Shkruan: Basri Beka
Ka momente kur heshtja diplomatike vlen më shumë se njëqind deklarata publike. Ka raste kur një lider shteti duhet të veprojë në prapaskenë dhe jo të ndërtojë spektakël mbi fatin e njerëzve që përfaqësojnë një kapitull të dhimbshëm të historisë kombëtare. Pikërisht këtu qëndron problemi me deklaratën e fundit të Edi Rama, i cili deklaroi publikisht se i kishte kërkuar Donald Trump të angazhohej për çështjen e Hashim Thaçi në Hagë.
Kjo nuk ishte diplomaci. Ishte marketing politik.
Një kryeministër i shtetit amë nuk ka nevojë të shesë emocione kombëtare për të ngritur profilin e vet publik. Çështja e Thaçit dhe e ish-udhëheqësve të UÇK-së nuk është material për imazhë personal, as temë për konsum mediatik në forume ndërkombëtare. Nëse ka ekzistuar një komunikim serioz me Trumpin apo me qarqe të tjera ndërkombëtare, ai duhej të mbetej diskret dhe të përmendej ndoshta në kujtime politike pas përfundimit të karrierës së tij. Një lobim serioz nuk bëhet për kamera, nuk shpallet për tituj portalesh dhe nuk përdoret për ndërtim imazhi personal.
Sepse me këtë dalje publike, Rama nuk i ka bërë nder Thaçit. Përkundrazi, i ka dhënë oksigjen një narrative të rrezikshme: asaj që pretendon se ka ndërhyrje politike mbi proceset e drejtësisë ndërkombëtare. Dhe kjo është pikërisht arma që mbështetësit e Gjykatës Speciale kanë kërkuar prej kohësh.
Më e keqja është se kjo qasje ngjan në mënyrë të frikshme me hipokrizinë politike që kemi parë shpesh në Kosovë. Me ata politikanë që shkojnë para burgut të Hagës për të bërë fotografi patriotike, ndërsa në heshtje disa prej tyre urojnë që Hashim Thaçi “mos të dalë kurrë”. Patriotizëm për kamera, pabesi në prapaskenë.
Askush nuk mund të mohojë se Rama ka bërë disa lëvizje politike në mbrojtje të narrativës së luftës së UÇK-së. Në vitin 2022, Shqipëria shtyu përpara rezolutën kundër raportit të Dick Marty. Rama mbajti fjalim në Parliamentary Assembly of the Council of Europe në Strasbourg, ku sulmoi raportin si produkt manipulimesh dhe ndikimesh ruso-serbe. Ai e quajti procesin ndaj Thaçit absurd dhe tentativë për rishkrimin e historisë së UÇK-së.
Por këto kanë mbetur kryesisht në nivel retorik.
Nëse Rama do të kishte dashur vërtet të zhvillonte një betejë serioze politike dhe diplomatike për këtë çështje, ai do të duhej të ndërtonte një ofensivë ndërkombëtare të koordinuar. Shqipëria mund të angazhonte firma juridike dhe lobuese në SHBA dhe BE për të sfiduar narrativën që kriminalizon luftën e UÇK-së. Mund të krijonte komisione shtetërore me juristë ndërkombëtarë dhe historianë për të dokumentuar propagandën serbe dhe manipulimet politike që ushqyen raportin e Dick Marty. Mund të financonte projekte kërkimore për krimet serbe në Kosovë dhe për mekanizmat propagandistikë që u përdorën kundër luftës çlirimtare shqiptare.
Mund të ndërtonte një strategji të përbashkët mes Tiranës dhe Prishtinës në arenën ndërkombëtare, sepse Serbia ka qenë shumë më agresive dhe më e organizuar në propagandën e saj. Mund të ngrinte në organizata ndërkombëtare çështjen e paraburgimeve të gjata dhe standardeve të dyfishta të drejtësisë ndërkombëtare. Mund të përdorte peshën politike të Shqipërisë në marrëdhëniet me SHBA-në dhe BE-në për të sfiduar perceptimin e drejtësisë selektive ndaj shqiptarëve.
Por këto kërkojnë punë reale. Kërkojnë përplasje diplomatike. Kërkojnë strategji afatgjata dhe jo deklarata teatrale.
Prandaj sot pyetja është e thjeshtë: a i intereson vërtet Edi Rama mbrojtja politike dhe historike e luftës së UÇK-së, apo i intereson më shumë roli i liderit spektakolar që shet imazh ndërkombëtar mbi emocionet e shqiptarëve?
Sepse dallimi mes burrështetasit dhe propagandistit qëndron pikërisht këtu: i pari vepron në heshtje për rezultatin, i dyti flet me zë të lartë për veten.